Тіс пастасының абразивтілігі – тіс пастасының механикалық әсер, яғни үгілу салдарынан тіс кіреукесі мен дентиннің құрылымын бұзу қабілетін анықтайтын көрсеткіш.
Тіс пастасының абразивтілігі RDA абразивтілік индексімен өлшенеді (relative dentin abrasivity – ағылш. «дентиннің салыстырмалы абразивтілігі»).
Абразивтілікке абразивті заттар немесе абразивтер жауап береді. Әдетте тіс пасталарының құрамында бұл кремний/силика қосылыстары (кремний диоксиді, гидратталған кремний диоксиді) немесе кальций карбонаты және кальций-фосфат қосылыстары. Пасталар құрамындағы гидроксиапатит кіреуке бетіндегі шағын кедір-бұдырларды толтырып, оны тегістей түсетін жылтыратушы компонент рөлін атқарады.
Көп болуы – әрқашан жақсы дегенді білдірмейді.
Бір жағынан, абразивтілік неғұрлым жоғары болса, тіс пастасының тазарту қабілеті соғұрлым жоғары болады. Екінші жағынан, оның зақымдау қабілеті де жоғары болады. Әрбір жеке жағдайда дәл сізге сәйкес келетін абразивтілік деңгейін анықтау қажет.
Абразивтілік деңгейі төмен (RDA 0-70) тіс пасталары 12-14 жасқа дейінгі балалар мен жасөспірімдерге ұсынылады. 6-7 жасқа дейінгі балаларға абразивтілік деңгейі 40-қа дейінгі пасталарды қолданған жөн. Тістер ауысқан сайын абразивтілік мәні 70-ке дейін артуы мүмкін. Сондай-ақ тістері әртүрлі тітіркендіргіштерге жоғары сезімталдығы бар адамдарға кіреуке мен дентинге барынша аз зақымдаушы әсер ететін абразивтілігі төмен пасталар ұсынылады.
Абразивтілік деңгейі орташа (RDA 70-100) тіс пасталарын 14 жастан бастап күн сайын қолдануға болады. Бұл – гигиенаның барлық басқа ережелері сақталған жағдайда ауыз қуысының жақсы гигиенасын қолдауға жеткілікті RDA мәні. Мұндай тіс пасталары кәсіби гигиена мен ағарту процедурасынан кейін тістердің табиғи түсін сақтауға көмектеседі. Тістерінің сезімталдығы жоғары адамдарға абразивтілігі төмен құралдарды қолданған жөн.
Абразивтілік деңгейі жоғары (RDA 100-150) тіс пасталарын қысқа курстармен немесе анда-санда, абразивтілігі орташа пасталармен алмастыра отырып қолдануға болады. Олар тек қалыптасқан кіреукеге, яғни 14 жастан асқан адамдарға арналған. Шай, кофе және темекі әуесқойлары да жоғары сезімталдық болмаған жағдайда абразивтілігі жоғары тіс пасталарын мезгіл-мезгіл қолдана алады.
Абразивтілік деңгейі өте жоғары (RDA 150-ден жоғары) тіс пасталарын стоматологтар тұрақты қолдануға ұсынбайды, өйткені зақымдау қабілеті жоғары болғандықтан, олар кіреукеге зиян келтіруі мүмкін.
