Қысқы суық басталғанда көпшілігіміз, әсіресе иммунитеті мықты емес адамдар, ауыра бастаймыз. Бұл кезеңде мұрыннан су ағу мен суық тию, сондай-ақ жөтел мен бас ауруы біздің тұрақты серігімізге айналады.
Суық тию аурулары өз алдына соншалықты қорқынышты емес, алайда емдеуді уақытында бастамаса, салдары өте жағымсыз әрі ауыр болуы мүмкін. Жөтелді емдеуді әртүрлі тәсілдермен жүргізуге болады. Әдетте бірнеше әдісті ұштастыру туралы сөз болады: бронхолитиктер, муколитиктер, қабынуға қарсы құралдар ингаляциямен жақсы толықтырылады, бұл тамаша нәтиже береді.
Ингаляция деген не? Бұл алдын алу және емдеу мақсатында ауадағы өлшенген биологиялық белсенді және дәрілік заттарды науқас ағзасына дем алу арқылы енгізу. Ингаляцияның арқасында қақырықтың тұтқырлығы төмендейді, бұл қақырықты тыныс алу жолдарынан тезірек әрі тиімдірек шығаруға мүмкіндік береді.
Ингаляция жөтелден арылудың жалғыз, дербес әдісі ретінде қолданылмайтынын есте сақтау керек. Ең жоғары тиімділікке ингаляцияны қақырық түсіретін және муколитикалық емдік препараттарды қолданумен ұштастырғанда қол жеткізіледі.
Жөтел кезіндегі ингаляциялар: түрлері, тәсілдері, рецептері
Жөтелге қарсы ингаляция табиғи болуы мүмкін (теңіз жағасында демалғанда, тауға, табиғат аясына, орманға барғанда), сондай-ақ жасанды болуы мүмкін — бұл ағзамызға пайдалы дәрілік заттарды енгізуге көмектесетін арнайы аппараттар, ингаляторлар туралы. Жөтелді емдеудің мұндай тәсілі физиологиялық деп аталады, ал бұл нұсқаның артықшылықтарының қатарында науқас ағзаға жылдам әсер етуін, сондай-ақ мұндай тәсілдің тіндердің тұтастығын бұзбайтынын атап өтуге болады.
Заманауи ингаляциялық құрылғылар ыңғайлы әрі пайдалануға қарапайым, олардың көмегімен жөтелге қарсы ингаляцияларды үй жағдайында оңай жасай аласыз.
Алайда жөтелді емдеу үшін ингалятордың өзінен басқа, жөтелден арылуға көмектесетін емдік құралдар, өсімдіктер немесе шөптер де қажет болады.
Ингаляциялық сұйықтықтың құрамына шайқурай, календула, түймедақ және т.б. шөптердің тұнбалары немесе қайнатпалары кіруі мүмкін. Ингаляциядан кейін кеуде қуысына эфир майларымен қысқа, жеңіл массаж жасаған дұрыс.
Шөптерді, емдік тұнбаларды таңдау жөтелдің сипатына байланысты. Жөтел құрғақ немесе ылғалды, қақырықты болуы мүмкін.
Ингаляцияларды жөке, эвкалипт, қалақай, шалфей сияқты шөптермен жасасаңыз, ылғалды жөтел басылады. Шөптердің әрқайсысынан бір шай қасықтан ыдысқа салып, қайнаған су құйыңыз да, 10 минут бойы тұндырыңыз. Қайнатпа жылы болып тұрғанша, шамамен 15 минут дем алу керек.
Егер құрғақ жөтел байқалса, алдымен қақырықты сұйылтып, оны бронхтардан шығару қажет. Сода қосылған ингаляциялар тамаша нұсқа болады.
Ингаляцияларды қалай дұрыс жасау керектігі туралы
Ингаляциялар қаншалықты қарапайым болғанымен, жөтелден арылудың бұл тәсілін белгілі бір ережелерге сәйкес жүргізу керек.
Процедураның алдында науқасты ингаляция ауыртпайтын ғана емес, сонымен қатар жағымды процесс екеніне бейімдеу қажет. Пациент мүлдем тыныш болуы керек. Ингаляция алдындағы соңғы тамақтану процедурадан кемінде бір жарым сағат бұрын болуы тиіс. Ингаляция аяқталғаннан кейін науқастың тамағын күшейтпей, жарты сағат тыныш жатқаны өте жөн.
Егер дәрігер бірнеше препарат тағайындаса, белгілі бір реттілікті қатаң сақтау қажет. Мысалы, алдымен бронхолитиктер (бронхтарды кеңейтетін препараттар) қолданылады, содан кейін жиырма минут күту керек, осыдан кейін муколитиктерді (қақырық түсіретін құралдарды) қолдануға болады. Ең соңында дезинфекциялайтын және қабынуға қарсы құралдар қолданылады.
Жөтел кезіндегі ингаляцияның ең жоғары тиімділігі туралы кешенді емдеу жағдайында айтуға болады. Мысалы, ингаляцияларға «Доктор Тайсс» брендімен шығарылатын өнімдер тамаша толықтыру болады:
«Доктор Тайсс» бақажапырақ қосылған жөтелге қарсы шәрбаты. Күндізгі және түнгі нұсқасы бар. Түнгі шәрбат — түнгі жөтелмен күресудің тамаша шешімі. Шәрбат қабынуға қарсы, қақырық түсіретін әсерге ие, түні бойы науқастың тыныс алуын жеңілдетеді. Ал күндізгі шәрбатқа келсек, оның қақырық түсіретін және қабынуға қарсы әсерінен бөлек, муколитикалық әсері де бар;
«Доктор Тайсс» эвкалипт жақпамайы. Қабынуға қарсы, қақырық түсіретін, жергілікті тітіркендіретін әсерге ие. Жақпамайды ингаляциялық сұйықтықтың құрамында қолдануға болады (препараттың 2 шай қасығын 0,5-1 литр ыстық, бірақ қайнап тұрмаған суда ерітеді), сондай-ақ ингаляциядан кейін жақпамайды кеуде мен арқа терісіне ысқылап жағуға болады;
бал мен бақажапырақ қосылған мұзкәмпиттер. Мұзкәмпиттердің құрамына аскорбин қышқылы, бақажапырақ жапырақтарының сығындысы, сахароза, бал, глюкоза шәрбаты, бұрыш жалбызының майы, «Швейцария шөптері» сығындысы, ментол кіреді. Мұндай препараттардың сөзсіз артықшылықтарына олардың толық табиғилығын, оларды ересектерде де, балаларда да жөтелді емдеу үшін қолдану мүмкіндігін және, әрине, жоғары тиімділігін жатқызуға болады.
Балаларға ингаляция жасаудың ерекшеліктері
Егер ингаляция балаға жасалса, процедураны ерекше ережелер бойынша жүргізу керек:
- Ингаляцияларға тек екі жасқа толған балаларға ғана рұқсат етіледі, бұл ретте дәрігердің рұқсатын алуыңыз керек. Процедураны міндетті түрде ересек адам қадағалауы тиіс.
- Ингаляцияға арналған препаратты таңдағанда, кейбір компоненттерді балалар нашар көтеруі, олар аллергиялық реакцияның дамуын туғызуы мүмкін екенін есте сақтаңыз.
- Ингаляцияны су қайнағаннан кейін тек 10 минут өткен соң ғана бастауға болады, ингаляция процесінің өзінің ұзақтығы 5 минуттан аспауы керек.
Ингаляциялардың өз қарсы көрсетілімдері де бар: мұндай процедураларды жүрек немесе өкпе жеткіліксіздігінен зардап шегетіндерге, гипертониктерге жасауға болмайды. Сондай-ақ дене қызуы жоғары науқастарға немесе мұрыннан қан кеткенде ингаляция жасауға тыйым салынады.
Қарсы көрсетілімдерге жеке көтере алмаушылықты, дәрілік заттарға аллергиялық реакцияларды, өздігінен пайда болған пневмотораксты не өкпе ауруларында оның даму қаупінің болуын, ингаляция үшін оңтайлы тыныс алу ырғағына бейімделудің болмауын, эмфиземаның буллезді және таралған түрлерін, алып каверналарды, өкпеден өздігінен қан кетуге бейімділікті, үшінші дәрежелі өкпе-жүрек жеткіліксіздігін, екінші-үшінші сатыдағы гипертониялық ауруды, сондай-ақ ми қанайналымының бұзылуымен, мұндай бұзылулардың салдарымен, атап айтқанда ми инсультімен, ми қанайналымының өтпелі бұзылыстарының жиі ұстамаларымен қатар жүретін церебральді атеросклерозды да жатқызуға болады.
