D3 дәрумені шамамен 200 генді бақылай отырып, ағзадағы көптеген процестерге әсер етеді. (яғни генетикалық материалымыздың 5%-ына дейін).
D3 дәрумені деңгейінің төмендеуі сүйектердің минералдануы мен иммунитетке әсер етуі мүмкін. Біздің ендіктерде жазғы кезеңнен тыс уақытта D3 дәруменін қабылдау өте қажет. D3 дәрумені теріде синтезделеді және ас қорыту жолы арқылы сіңеді, бірақ соңғы көз оның деңгейіне азырақ әсер етеді. D3 дәрумені (D2 сияқты) биологиялық белсенді емес — жұмыс істей бастауы үшін ол гидроксилдену процесінде белсенді болуы тиіс. D3 дәрумені теріде күн сәулесінің әсерінен ферментативті емес фотоизомерлену процесінде түзіледі. Сондықтан жылдың кез келген мезгілінде қысқа серуенге болса да уақыт табу өте маңызды.
D3 дәруменінің түзілуі неге байланысты?
Теріде D3 дәруменінің түзілуіне әсер ететін ең маңызды жеке факторлар – генотип пен тері түрі, сондай-ақ май тінінің қалыңдығы. Толық адамдардың D3 дәруменіне қажеттілігі жоғарырақ. Неліктен? D3 дәрумені майда ериді. Ағзада май неғұрлым көп болса, қанға D3 дәрумені соғұрлым аз бөлінеді. Теріде D3 дәруменін синтездеу үшін денеміздің күн сәулесінің әсеріне ұшырайтынына көз жеткізуіміз керек. Ең дұрысы, бұл күніне кемінде 10-15 минут болуы тиіс, бірақ теріні мүмкіндігінше ашық ұстау да маңызды. Ірі қалалық агломерациялардың тұрғындары түтінсіз аумақтардың тұрғындарына қарағанда нашар жағдайда, өйткені синтез процесіне, басқа нәрселермен қатар, ауаның ластануы да жағымсыз әсер етеді.
D3 дәрумені неге әсер етеді?
D3 дәрумені магниймен және К дәруменімен синергиялық түрде әрекет етеді. Бақытымызға орай, бізде әдетте соңғысының жетіспеушілігі болмайды, өйткені ол көптеген тағам өнімдерінде бар және ішек бактерияларымен синтезделеді. D дәрумені, K дәрумені және магний ағзадағы кальций мен фосфаттардың теңгеріміне әсер етеді және, басқа нәрселермен қатар, остеопороз бен бұлшықет әлсіздігінің алдын алуға көмектеседі. D3 дәруменінің жеткілікті деңгейі иммунитетке де оң әсер етеді.
D3 дәруменін кімге қабылдау керек?
Дәл есептеу үшін, басқа нәрселермен қатар, адамның дене салмағы мен май тінінің мөлшерін, жасын, физиологиялық жағдайын ескеру және, ең алдымен, қан сарысуындағы D дәрумені деңгейін анықтау қажет. Қоспа сондай-ақ жоғарыда аталған май тінінде жинақталатын D3 дәруменінің биожетімділігінің төмендігіне байланысты семіздігі бар адамдарға да ұсынылады.
Егде адамдарда D3 дәрумені белсенді түрінің тапшылығы остеопорозға әкеліп қана қоймай, бұлшықет әлсіздігіне байланысты құлау мен жарақат алу қаупін де айтарлықтай арттырады.
D3 дәруменінің тағамдық көздері
Балық D3 дәруменіне бай — оны, соның ішінде албыртты, майшабақты, скумбрияны және тунецті рационыңызға қосқан пайдалы. Балық майы, жұмыртқаның сарысы және жануарлардың бауыры D3 дәруменінің жақсы көздері болып табылады.
