Таблетка немесе сұйық түріндегі С дәруменін кез келген үйден дерлік табуға болады. Бұл денсаулығымызды жақсы күйде сақтауға көмектесетін ең танымал құралдардың бірі.
Қамқор ата-аналар балаларының иммунитетін арттыру үшін олардың өмірінің алғашқы жылдарынан бастап балалар мәзіріне С дәруменіне бай өнімдерді қосуға тырысады. Ол туралы әсіресе күз-қыс маусымында жиі еске аламыз. Бірақ С дәруменін қабылдаудың шынымен қажеті бар ма? Адамға С дәруменінің қанша мөлшері қажет және, ең соңында, ол бізге не үшін керек? Төменде бұл туралы кейбір фактілер мен мифтер келтірілген.
Иммунитетті арттыру үшін С дәруменін қабылдау — тиімді ме?
С дәруменінің туа біткен және жүре пайда болған иммундық жүйенің жасушалық функцияларын қолдай отырып, ағзаның иммундық қорғанысын қолдайтыны дәлелденген. Бұл зат табиғи кедергілерді нығайтып, кейбір зиянды факторлардан қорғануға ықпал етеді . Сонау 1970-жылдары Нобель сыйлығының екі дүркін лауреаты Лайнус Полинг С дәруменін иммунитетті нығайту үшін пайдалануға болады деп болжаған . Кейінгі зерттеулерде кейбір адамдарда бұл дәруменді тиісті мөлшерде, яғни күніне 250 мг-нан бастап тұтыну шынымен де оң нәтиже бергені анықталды.
Жүректің жұмысын жақсарту үшін С дәрумені ме? Иә!
С дәрумені қан тамырларын «бекіту» қабілетімен, сондай-ақ құрамындағы антиоксиданттарымен белгілі. Ал антиоксиданттар, өз кезегінде, қан айналым жүйесі мен жүректің жағдайына жағымсыз әсер ететін тотығу зақымдануының алдын алады . Сонымен қатар С дәруменінің антиоксиданттық қасиеттерінен бөлек, моноциттердің эндотелийге адгезиясын төмендететіні, азот оксидінің эндотелийге тәуелді түзілуін жақсартатыны және қан тамырларын кеңейтетіні дәлелденген.
Қазіргі таңда С дәруменінің жетіспеушілігіне тап болуымыз мүмкін бе?
Егер біз С дәруменіне өте кедей диетаға отырсақ, оның алғашқы салдары, бәлкім, шаршау сезімі мен жалпы көңіл күйдің нашарлауы болар еді. Дамыған елдерде мұндай жағдай сирек кездеседі, өйткені С дәруменінің тапшылығы туралы оны тұтыну бірнеше апта бойы күніне шамамен 10 мг-нан төмен түскенде ғана айтуға болады. Алайда мұндай тапшылыққа көбірек бейім топтар бар. Мысалы, бұл темекі шегетіндер мен «пассивті» темекі шегетін адамдар. Олардың плазмасы мен лейкоциттеріндегі С дәруменінің деңгейі темекі шекпейтіндерге қарағанда төмен, бұл ішінара тотығу стресінің жоғарылауына байланысты. Осы себепті ғалымдар темекі шегетіндерге денені жақсы күйде ұстау үшін басқаларға қарағанда С дәрумені көбірек қажет деген қорытындыға келді. С дәруменіне қажеттілігі жоғары тағы бір топ — бейімделген сүттің орнына қайнатылған (немесе қоюлатылған) сиыр сүтімен қоректендірілетін емшектегі балалар. Мұндай тәжірибе С дәрумені деңгейінің төмендеу қаупін арттыруы мүмкін, өйткені сиыр сүтінің өзінде ол аз мөлшерде болады, ал оны қыздыру бұл химиялық қосылыстың ыдырауына қосымша ықпал етеді.
Қандай өнімдер С дәруменінің ең жақсы көздері болып табылады?
С дәрумені — уыттылығы салыстырмалы түрде төмен химиялық қосылыс. Оны көп мөлшерде тұтынғанның өзінде ол елеулі жанама әсерлер тудырмайды деп саналады. Осылайша, іс жүзінде біз асып кетуі мүмкін жоғарғы шек жоқ , өйткені аскорбин қышқылы суда ериді және ағза оның артығын бірнеше сағат ішінде несеппен шығарады. Өзіңізді С дәруменінің қажетті мөлшерімен қамтамасыз ету үшін шикі күйінде жейтін жемістер мен көкөністерді таңдаған жөн. Жылу бұл химиялық қосылысқа бұзушы әсер етеді. Сондықтан біз итмұрынға, қара қарақатқа, құлпынайға, кивиге, бұрышқа, цитрус жемістеріне, ақжелкенге, паприкаға және брокколиге жиі қол созамыз. С дәрумені сондай-ақ бұзау мен құстың бауырында, устрицаларда, қаз етінде және құстың ішек-қарнында болады.
